νέο έντυπο – Στάση στο συνεχές τρέξιμο των επισφαλών σχέσεων

editorial

Αυτό είναι το τρίτο τεύχος της «στάσης». Ένα έντυπο δρόμου που επιθυμεί να συμβάλει στην ανάδειξη της νέας επισφαλούς συνθήκης όχι μόνο στο πεδίο της εργασίας αλλά και στις ζωές μας.

Τη χρονιά που μας πέρασε το κράτος και το κεφάλαιο επιτέθηκαν με πολιορκητικό κριό στο ασφαλιστικό. Χιλιάδες εργαζόμενοι κατέβηκαν στο δρόμο, αντιλαμβανόμενοι την αγριότητα αυτής της επίθεσης. Οι συνδικαλιστικές ηγεσίες, όμως, για ακόμη μία φορά προσπάθησαν να διαχειριστούν αυτή την εναντίωση, παρά να οξύνουν τη σύγκρουση. Παρά το προφανές καπέλωμα, η αγανάκτηση των εργαζομένων και η διάθεση για έμπρακτες απαντήσεις ήταν διάχυτη. Έτσι, κατεβήκαμε κι εμείς και συναντήσαμε στο δρόμο κόσμο που δεν εκφράζεται από την «γραμμή» των συνδικαλιστικών οργάνων. Ανάμεσα σε αυτούς και εργαζόμενους/ες που αποφάσισαν να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους και να οργανωθούν σε σωματεία και συλλογικότητες βάσης, στήνοντας από την αρχή τις αντιστάσεις στα σχέδια των αφεντικών.

Δομές οργάνωσης μέσα στις οποίες ο κόσμος που συμμετέχει προσπαθεί να επεξεργαστεί και να καθορίσει ο ίδιος τις μορφές και τα περιεχόμενα του αγώνα, κάνοντας έμπρακτη κριτική τόσο στη γραφειοκρατία και τη διαμεσολάβηση του παραδοσιακού συνδικαλισμού, όσο και στην παθητικότητα των ίδιων των εργαζόμενων, η οποία στρώνει το έδαφος σε αυτές τις λογικές αντιπροσώπευσης και διαμεσολάβησης. Είναι συλλογικότητες αγώνα που, αν και ξεκινούν με βάση ζητήματα και διεκδικήσεις του κλάδου τους, προσπαθούν να σπάσουν αυτόν τον «συντεχνιασμό», ανοίγοντας ζητήματα στο σύνολο της κοινωνίας και δείχνοντας την αλληλεγγύη τους και σε άλλους εργαζόμενους που αγωνίζονται και διεκδικούν. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αντιστοιχία λόγου και δράσης αυτών των σωματείων και συλλογικοτήτων βάσης, τα οποία ξεπερνούν τη λογική της αγωνιστικής πλειοδοσίας και των μεγάλων «επαναστατικών» ρητορειών των παραδοσιακών εργατικών σωματείων και ενώσεων, καθώς σκοπός τους είναι η πραγμάτωση των στόχων που θέτουν μέσα από μαχητικές πρακτικές και δράσεις, οι οποίες, τις περισσότερες φορές μάλιστα, βγαίνουν από τα στενά θεσμικά πλαίσια που οι υπόλοιποι φορείς θέτουν.

Βλέποντας όλα αυτά τα ενδιαφέροντα στοιχεία στην οργάνωση και τον αγώνα αυτών των εργαζομένων, κρίναμε σκόπιμο να καλέσουμε αυτόν τον κόσμο σε μία δημόσια εκδήλωση, για να μοιραστούμε τις αγωνίες μας σχετικά με την επισφαλειοποίηση των ζωών μας και να μοιραστούμε μαζί τους εμπειρίες οργάνωσης και αγώνα. Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιουνίου συμμετείχαν εργαζόμενοι από τη Συνέλευση Βάσης Εργαζομένων Οδηγών Δικύκλου Αθήνας, το σωματείο Σερβιτόρων-Μαγείρων της Αθήνας, το περιοδικό ΡΕΠΟ που εκδίδεται στο χώρο του εμπορίου στην Αθήνα, πρωτοβουλίες από τη Θεσσαλονίκη (από το χώρο των τηλεπικοινωνιών και σερβιτόροι/ες). Εκτός από τους παραπάνω είχαμε καλέσει και τους Βιβλιοφρικάριοι, που όμως δεν κατάφεραν να παρεβρεθούν στην εκδήλωση. Για να ξαναβρεθούμε με τον κόσμο που κατέβηκε στις πορείες, να δημιουργήσουμε δεσμούς και να δικτυωθούμε.

Η εκδήλωση είχε 80-100 άτομα και διήρκησε 3-4 ώρες. Στην εισήγησή μας επιχειρήσαμε να αναλύσουμε τις νέες συνθήκες εργασίας και ζωής που κωδικοποιούνται με τον τίτλο «γενιά των 700 ευρώ». Προσπαθήσαμε να καταγράψουμε τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται και να εξετάσουμε κάποια ζητήματα που φαίνεται να επανακαθορίζονται μέσα σε αυτή. Μόνιμη δουλειά για 40 χρόνια ή εναλλαγή στις εργασίες, περισσότερο κράτος «πρόνοιας» ή μη ιεραρχικές μορφές κοινωνικής αυτοοργάνωσης, ατομική κινητικότητα ή συλλογική οργάνωση στους χώρους εργασίας, πυρηνικές-αστικές οικογένειες ή ελεύθερες συμβιώσεις, ήταν μερικά από τα ζητήματα/ερωτήματα που θελήσαμε από τη μεριά μας να βάλουμε στη συζήτηση. (Η εισήγηση της εκδήλωσης βρίσκεται στο: http://stasiepisfaleias.wordpress.com/)

Μετά από την εισήγησή μας η κουβέντα επικεντρώθηκε στην εμπειρία του κόσμου που συμμετέχει σε αυτά τα σωματεία και τις συλλογικότητες βάσης. Στη σύστασή τους, στην οργάνωση, στις μορφές δράσης τους, στις συνελεύσεις και στα εργαλεία που διαθέτουν για τη διαφύλαξη των χαρακτηριστικών αυτών των δομών (όπως π.χ. το καταστατικό του σωματείου). Τι έχουν αποκομίσει σε επίπεδο εμπειριών και σχέσεων, πώς παρεμβαίνουν στο μικροεπίπεδο της καθημερινότητας στους εργασιακούς χώρους και πώς μπορούν να τα αξιοποιήσουν όλα αυτά στην οργάνωση επόμενων αγώνων. Το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων ήταν μεγάλο και οι ερωτήσεις έπεφταν βροχή. Πολύς κόσμος ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τέτοιες κινήσεις. Απέναντι στη χρεοκοπία και απραξία των κεντρικών συνδικαλιστικών φορέων η θέληση για έμπρακτη αντίσταση παίρνει σάρκα και οστά μέσα από αυτές τις κινήσεις.

Η εκδήλωση αυτή ήταν ένα ακόμη βήμα στην προσπάθειά μας να δημιουργήσουμε δεσμούς και να δικτυωθούμε με τον κόσμο που θέλει να αντισταθεί στα αφεντικά και τα κάθε λογής σχέδιά τους, που θέλει όχι μόνο καλύτερους όρους στη δουλειά του, αλλά και να επανακτήσει ολόκληρη τη ζωή του. Να βρούμε τα πεδία που μπορούμε να συναντηθούμε, να ανοίξουμε τις συζητήσεις, να επανοικειοποιηθούμε την ιστορική μνήμη των αγώνων, να οργανωθούμε και να δράσουμε. Γιατί οι απαντήσεις μας θέλουμε να είναι συλλογικές και να είναι στο δρόμο.

Απαλλοτριώσεις και ακρίβεια

Είμαι από αυτούς που πηγαίνουν αρκετά συχνά στο supermarket για να ψωνίσουν. Τα τελευταία 2 χρόνια παρατηρώ τις τιμές να ανεβαίνουν. Φυσικά, αν αυξανόταν ανάλογα και ο μισθός που παίρνω, έμενε ίδια η τιμή του πετρελαίου και κάποια άλλα πάγια έξοδα, θα έλεγα ότι καλά είμαστε. Δυστυχώς, όμως, δεν είναι έτσι. Οι τιμές των βασικών προϊόντων στα supermarket αυξάνονται συνεχώς σε σχέση με τους μισθούς που μένουν στα ίδια. Έτσι, λοιπόν, το ποσοστό της φτώχειας στη χώρα αυξήθηκε το 2008 και αυτή είναι μια πραγματικότητα που για να τη διαπιστώσεις δε χρειάζεται να διαβάσεις τα οικονομικά στην εφημερίδα. Φαίνεται από τον κόσμο στα supermarket που κάνει βόλτες στους πίσω-πίσω διαδρόμους όλο και πιο συχνά, μήπως καταφέρει να μειώσει λίγο τα έξοδά του. Φυσικά, ο καθένας μας φοβάται μην τον πιάσουν να κλέβει, είτε γιατί θα γίνει ρεζίλι, είτε μήπως τον τρέξουν νομικά, είτε για να μην τον χτυπήσουν οι security ή κάποιος υπάλληλος-ήρωας (που νομίζει ότι πρέπει να υπερασπιστεί τα κέρδη του αφεντικού του). Όταν, όμως, μιλάμε για βασικά προϊόντα άρα και βασικές βοιωτικές ανάγκες, ο φόβος ξεπερνιέται και το χέρι απλώνεται.

Σαν αποτέλεσμα όλων αυτών των δεδομένων ένας διαφορετικός τρόπος αντιμετώπισης των αυξήσεων μπήκε σε εφαρμογή από ομάδες του αντιεξουσιαστικού χώρου, ξεπερνώντας τα ρεπορτάζ των media για την ακρίβεια και τους κορεσμένους τρόπους διαμαρτυρίας όπως το μποϊκοτάζ. Η αρχή έγινε στις 31 Μαΐου στο supermarket «Σκλαβενίτη» στη Χαρ. Τρικούπη στην Αθήνα και σειρά είχαν στις 14 Ιουνίου τα supermarket «Βερόπουλος» και «Dia» στον Αγ. Παντελεήμονα, στις 30 Ιουνίου ο «Μαρινόπουλος» στο Ν. Κόσμο, στις 19 Ιουλίου supermarket του Περιστερίου, στις 4 Σεπτεμβρίου ο «Μασούτης» στη Θεσ/νίκη, στις 20 Σεπτεμβρίου ο «Μασούτης» στην Α. Τούμπα στη Θεσ/νίκη και στους Αμπελόκηπους στην Αθήνα.

Κάθε φορά μοιράζονται κείμενα που γράφουν για την αύξηση των τιμών, την απελευθέρωση των αγαθών και την έμπρακτη αμφισβήτηση των νόμων του κράτους και του κεφαλαίου. Τα προϊόντα μοιράζονται στους περαστικούς και στον κόσμο που βρίσκεται στις λαϊκές αγορές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τέτοιες ενέργειες με μεγάλο ενθουσιασμό και επικροτούν τους απαλλοτριωτές. Τις τελευταίες βδομάδες μάλιστα έχουν ανοίξει σχετικές συζητήσεις σε διάφορα site και οι υποστηρικτές (σε διαδικτυακό επίπεδο) τέτοιων δράσεων πολλαπλασιάζονται…

Επίσης, πολλά λέγονται στα ρεπορτάζ των ειδήσεων και πολλά γράφονται στις εφημερίδες που κατονομάζουν τους διοργανωτές τέτοιων ενεργειών ως «Ρομπέν των φτωχών» που δρουν ενάντια στην ακρίβεια. Όμως, όλες αυτές οι εκφράσεις των δημοσιογράφων μας μπερδεύουν και μειώνουν το συμβολισμό τέτοιων ενεργειών. Μία τέτοια δράση σκοπό έχει να καταδείξει ότι ο κόσμος μπορεί να οργανωθεί και να απαλλοτριώσει αγαθά και να παραμερίσει τις αντικλεπτικές μπάρες, τις κάμερες ασφαλείας και τα νομικά πλαίσια της κλοπής. Αλλά πάνω από όλα ότι μπορεί να οργανωθεί και να αντισταθεί, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες ζωής.

Άντε, λοιπόν, να πάρουμε πίσω ό,τι μας ανήκει..

—————————————-
Παρόμοιες δράσεις οργανώνονται από αντιεξουσιαστικές ομάδες σε διάφορες χώρες (Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία) επισκεφτείτε τα website:

Yomango – Βαρκελώνη www.yomango.net

Überflüssigen - Ρομπέν των Πόλεων – Αμβούργο www.ueberfluessig.tk/

Μετρημένα «Κουκιά»

Στα τέλη της άνοιξης ο Κος κουκιάδης, πρώην ευρωβουλευτής του πασοκ και νυν καθηγητής στη νομική του ΑΠΘ, δημοσιοποίησε το πόρισμα της επιτροπής του. Ποιας επιτροπής, θα μας πείτε εσείς. Μιας επιτροπής που δημιούργησε ο υπουργός εργασίας (Τσιτουρίδης) για τα εργασιακά. Μιας επιτροπής από τις χιλιάδες που μελετούν και προτείνουν πώς θα εντατικοποιηθεί η κερδοφορία των αφεντικών με τις λιγότερες δυνατές αντιδράσεις από εμάς, τα υποκείμενα της μελέτης.

Ένα από τα αγαπημένα μότο του συγκεκριμένου πορίσματος είναι «η σύζευξη ασφάλειας και ελαστικής εργασίας». Δηλαδή, πώς η εργασία θα γίνει όλο και πιο ελαστική με ένα όμως θεσμοθετημένο «νόμιμο» κέλυφος. Οι προτάσεις του πορίσματος: αύξηση του ορίου απολύσεων, δυνατότητα μετατροπής της πλήρους απασχόλησης σε μερική, πακέτα ελαστικού ωραρίου και πολλά άλλα bonus. Στόχος είναι να μπορεί ανά πάσα στιγμή το αφεντικό να προσαρμόζει τις ώρες εργασίας και το μισθό κατά βούληση, ώστε να μην πληρώνει υπερωρίες αλλά και ούτε νεκρές, από άποψη κερδοφορίας, ώρες. Δηλαδή, όταν έχει δουλειά να δουλεύουμε 10 και 12 ώρες και όταν δεν έχει 4-5, και όλα αυτά χωρίς να θεωρούνται υπερωρίες και φυσικά χωρίς να πληρώνονται ως τέτοιες. Η βασική διαφορά με σήμερα είναι ότι στόχος του πορίσματος είναι όλα αυτά να γίνονται νόμιμα, κάτι που τώρα δεν ισχύει. Έτσι, και τα αφεντικά να έχουν ήσυχο το κεφάλι τους αλλά και το κράτος να εισπράττει αυτά που χάνει σαν εισφορά από τη μαύρη εργασία. Κράτος και αφεντικά τα έχουν κάνει πλακάκια. Έτσι, κάθε θέση εργασίας στραγγίζεται από τις εγγυήσεις που μπορεί να παρέχει. Στη συνέχεια ο κύριος καθηγητής μας κάνει και πλάκα, λέγοντας ότι αυτή η κίνηση γίνεται για να νιώσουν καλύτερα όσοι αποκλείονται σήμερα από την αγορά εργασίας. Θα μας τρελάνει.

Τέλος για να πειστεί ο αναγνώστης της στάσης ότι τα πορίσματα αυτά δεν είναι ούτε πυροβολισμοί στον αέρα ούτε ασκήσεις επί χάρτου, ένα από μέτρα της επιτροπής κουκιάδη εντάχθηκε στον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο της κυρίας πετραλιά: η αύξηση των ενσήμων για παροχή υγειονομικής περίθαλψης από 50 σε 100, με αποτέλεσμα 320.000 ευκαιριακά εργαζόμενοι μαζί

με τις οικογένειές τους (500.000 άνθρωποι συνολικά) να βρεθούν εκτός συστήματος υγείας. Στο όνομα της ευελιξίας τα κεφάλια μέσα. Αν νομίζατε ότι θα δουλεύατε 2 μήνες το χρόνο φουλ ή 4 πιο χαλαρά και θα μπορούσατε να σας δει κανένας γιατρός, γελιέστε. Μην τύχει και δουλέψει κανείς 2 μήνες, νιώσει υγειονομικά εξασφαλισμένος και λουφάρει· ο κουκιάδης προνόησε γι’ αυτά τα αντιπαραγωγικά αποβράσματα.

Κουφάλα κουκιάδη

ΕΠΙΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ENOIKΙΑΣΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Ψάχνετε για δουλειά, ψάχνουμε για ανθρώπινους πόρους*1 «Ενοικιάζεται εργαζόμενος σε τιμή ευκαιρίας. Χαμηλές απολαβές, μηδαμινά δικαιώματα, ελάχιστες δεσμεύσεις». Θα μπορούσε να είναι πραγματική αγγελία ευρέσεως εργασίας, αν έπεφταν τα προσχήματα, που συσκοτίζουν τις νέες εργασιακές σχέσεις. Σαραπέντε πέντε χιλιάδες άτομα εργάζονται σήμερα υπό καθεστώς ενοικίασης σε μεγάλες ιδιωτικές και κρατικές επιχειρήσεις. Η επινοικίαση εργαζόμένων αυξάνεται ιλιγγιωδώς καθώς μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι παρακάμπτοντας τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας προχωρούν σε ιδρύσεις θυγατρικών εταιρειών ενοικίασης εργαζομένων με τις οποίες στρατολογούν ανέργους και τους ενοικιάζουν στους εαυτούς τους επιτυγχάνοντας ευελιξία και χαμηλό εργασιακό κόστος. Από 1500 άτομα το 2004, οι ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι σήμερα έχουν υπερδεκαπλασιαστεί και ξεπερνούν τους 45.000. Αναμένεται το 2010 να φτάσουν τους 80.000 και μέσα σε λιγότερο από μια πενταετία θα χουν ξεπεράσει το 10% του συνολικού εργατικού δυναμικού. Ο μέσος όρος της απασχόλησής τους είναι μέχρι έναν μήνα, η πλειοψηφία είναι γυναίκες, νέοι και μετανάστες και ο μέσος όρος ηλικίας είναι στα 30 χρόνια. Το ενδιαφέρον δεν είναι τόσο η ποσοτική αύξησή τους τα τελευταία χρόνια, όσο τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που αναδύονται σε αυτή τη νέα μορφή επισφαλούς εργασίας. Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ή ο παράδεισος του εργοδότη Μετά από πολυετείς πιέσεις και στο όνομα της «ευελιξίας», με το νόμο 2956/2001 νομιμοποιήθηκε στην Ελλάδα η ενοικίαση εργαζομένων, μέσω της θέσπισης των «Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης». Υπό αυτόν τον κόσμιο τίτλο λειτουργούν πάνω από 40 δουλεμπορικές, κερδοσκοπικές επιχειρήσεις ενοικίασης εργαζομένων. Πρόκειται για εταιρίες που λειτουργούν με την μέθοδο του μαστροπού καθώς προσλαμβάνουν με μισθούς πείνας ανέργους και τους ενοικιάζουν σε τρίτους. Οι εταιρίες ενοικίασης αμείβουν τους εργαζόμενους αναλόγως των συμφωνιών που κάνουν με τους πραγματικούς εργοδότες, και πληρώνονται παρακρατώντας ένα ποσοστό του μισθού του εργαζόμενου για τη δική τους «μεσιτεία». Το νόμιμο κέρδος τους φτάνει μέχρι 18% του μισθού του εργαζόμενου αλλά στη πραγματικότητα υπάρχουν περιπτώσεις που ο μισθός του εργαζόμενου στραγγαλίζεται και κόβεται στη μέση ώστε όσα παίρνει αυτός αλλά τόσα να καρπώνεται η εταιρία υπεκμίσθωσης. Το σύγχρονο δουλεμπόριο ενοικίασης εργαζομένων από εργοδότη σε εργοδότη εξωραΐζεται με τον τίτλο «διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού» και υπόκειται στο εμπορικό και όχι στο εργατικό δίκαιο έχοντας ως πρότυπο το δανεισμό αθλητών*2! Το κράτος ήταν ο πρώτος διδάξας καθώς τον χορό των ενοικιάσεων άνοιξε η Εθνική Τράπεζα, η οποία προσέλαβε το 2001 δανεικούς υπαλλήλους, χωρίς να έχει οποιαδήποτε δέσμευση απέναντί τους, καθώς η σύμβαση του οργανισμού ήταν με την εταιρία ενοικίασης. Σήμερα από τις μεγάλες κρατικές εταιρείες (Ολυμπιακή, ΟΤΕ, ΕΛΤΑ, κ.α.) ως πολλές ιδιωτικές τράπεζες, σουπερμάρκετ, αλυσίδες φαστ φουντ, βενζινάδικα, πολυκαταστήματα, εργοστάσια, υπηρεσίες καθαριότητας και ασφάλειας, η μέθοδος της ενοικίασης καλά κρατεί. Στις εταιρείες ενοικίασης, ο εργαζόμενος υποχρεώνεται να εργαστεί σε όποιο πόστο τον στείλουν, όσες ώρες του ζητήσουν, με μισθό μικρό και με αμφίβολα bonus ή πριμ παραγωγικότητας, καθώς δεν συμμετέχει στην πολιτική της εταιρείας που τον μισθώνει αλλά της εταιρείας που τον νοικιάζει*3. Η δουλεμπορική μέθοδος της μεσιτείας υπάρχει φυσικά από την αρχαιότητα αλλά θεσμοθετήθηκε στην Ευρώπη αρχικά στις φιλελεύθερες Ελβετία – Ολλανδία – Δανία μετά το τέλος του β’ παγκόσμιου πόλεμου και πλέον αφορά πάνω από το 10% των εργαζομένων στην Ε.Ε.. Υπηρέτες δυο αφεντάδων Τι σημαίνει ενοικίαση εργαζομένων Συγκριτικά με τις υπόλοιπες μορφές εργασίας, η απασχόληση διαμέσου των Εταιριών Προσωρινής Απασχόλησης είναι η πλέον ευέλικτη και επισφαλής. Για πρώτη φορά θεσμοθετείται η άρση της αρχής «της μη διάκρισης έναντι των εργαζόμενων». Ένας εργαζόμενος που προσλαμβάνεται σε μια επιχείρηση ή στο δημόσιο αμείβεται με βάση την κλαδική συλλογική σύμβαση, ασφαλίζεται στο αντίστοιχο κλαδικό ταμείο και από τη μακρόχρονη απασχόλησή του προκύπτουν δώρα και επιδόματα. Επίσης έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να εγγραφεί σε σωματείο. Ένας ενοικιαζόμενος εργαζόμενος στην ίδια επιχείρηση πληρώνεται, στην καλύτερη περίπτωση, με το κατώτερο μεροκάματο ανειδίκευτου εργάτη, δεν ασφαλίζεται στο κλαδικό ταμείο, δεν δικαιούται κανένα επίδομα ή δώρο, δεν μπορεί να γραφτεί σε σωματείο. Τα εργατικά σωματεία παραμένουν άβατο για τους νοικιασμένους εργαζόμενους και με αυτόν τον τρόπο χωρίς συνδικαλιστική κάλυψη, τα αφεντικά εκβιάζουν τους ενοικιαζόμενους να δεχτούν παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους και μέσω του φόβου και της απειλής της ανεργίας, στοχεύουν να τους μετατρέπουν σε απεργοσπαστικό μηχανισμό απέναντι σε κάθε προσπάθεια εργατικής κινητοποίησης. Η νοικιασμένη εργασία είναι λοιπόν ένα από τα αγαθά της ευελιξίας της αγοράς που λύνει τα χέρια των επιχειρήσεων για πιο φτηνούς εργαζόμενους, για απαλλαγή των εταιρειών από τις ασφαλιστικές εισφορές στα ταμεία, για κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, με λίγα λόγια για περισσότερη εκμετάλλευση των εργαζομένων και περισσότερα κέρδη για τους εργοδότες. Το σημαντικότερο όφελος των αφεντικών είναι ότι παρακάμπτεται το δίκαιο της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, και αποδυναμώνεται η συλλογική εκπροσώπηση και διαπραγμάτευση τόσο για το προσωπικό της επιχείρησης, όσο κυρίως για τους εργαζόμενους διαμέσου των εταιριών ενοικίασης. Όπως τονίζει στο website της δουλεμπορική εταιρία ενοικίασης «η χρήση εργαζόμενων διαμέσου Εταιριών Προσωρινής Απασχόλησης αντί της πρόσληψης νέου προσωπικού είναι επικερδής, καθώς αποφεύγεται το κόστος προσλήψεων και απολύσεων». Στο νόμο 2956/2001 προβλέπεται η δυνατότητα οι Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης να προσλαμβάνουν εργαζόμενους μόνο με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Η ενοικίαση εργαζομένων μπορεί να διαρκέσει μόνο 18 μήνες από τη στιγμή που ο ενοικιαζόμενος ξεκινά να εργάζεται στον πραγματικό εργοδότη και μετά γίνεται πρόσληψη αορίστου χρόνου. Ωστόσο προκειμένου να αποφύγουν δυσάρεστες δικαστικές εκπλήξεις, τα αφεντικά απολύουν τους εργαζομένους το πολύ στους 17 μήνες, προτού κλείσουν 18μηνο, και τους επαναπροσλαμβάνουν έπειτα από τρεις-τέσσερις μήνες ώστε να μην κατοχυρώνουν δικαιώματα. Επίσης παρατηρείται το φαινόμενο να προσλαμβάνεται άλλος εργαζόμενος διαμέσου εταιρίας ενοικίασης για να καλύψει την ίδια θέση ή παραμένει ο ίδιος εργαζόμενος στην ίδια θέση αλλά μέσω διαφορετικής εταιρίας ενοικίασης κάθε φορά. Ο δανεισμός εργαζομένων λοιπόν, αποτελεί ένα ακόμα μέσο για να ξεπεραστούν τα εμπόδια που θέτει η εργατική νομοθεσία και η από τα κάτω δράση των εργατών. Ανατρέπονται οι συλλογικές συμβάσεις, αφού ο κάθε μισθωτός εντάσσεται σε διαφορετικό εργασιακό πλαίσιο. Με τη μέθοδο της ενοικίασης, χιλιάδες εργαζόμενοι χάνουν δικαιώματα και απαρτίζουν ένα πολύ φτηνό και ευέλικτο εργατικό δυναμικό. Το σλόγκαν άλλωστε των εταιρειών ενοικίασης προς τις επιχειρήσεις – πελάτες, είναι δηλωτικό: «Συνεργαζόμαστε μαζί σας με στόχο την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της αποτελεσματικότητάς σας, τοποθετώντας το καταλληλότερο ανθρώπινο δυναμικό με τον πιο οικονομικό για εσάς τρόπο». Έξοδος από τη νοικιασμένη ζωή Είναι φανερό λοιπόν ότι οι Εταιρίες Ενοικίασης Εργαζόμενων μετατρέπονται σταδιακά σε καθοριστικό ρυθμιστή των μελλοντικών μορφών εργασίας, οι ίδιες αυτοαποκαλούνται αλαζονικά ως «οι παγκόσμιες ηγετικές δυνάμεις στο χώρο της εργασίας»*4. Δεν πρόκειται απλώς για ιδιωτικούς ΟΑΕΔ, αλλά μιλάμε για τις σύγχρονες βαριές βιομηχανίες οι οποίες έχουν υπό τον έλεγχό τους εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους*5. Αφού έχει επιτευχθεί η αποκαθήλωση μεγάλου μέρους των κατακτήσεων της εργατικής τάξης των προηγούμενων δεκαετιών βρισκόμαστε στο σημείο να κατοχυρώνονται και να νομιμοποιούνται πλέον τα σύγχρονα εργασιακά σκλαβοπάζαρα. Οι δουλέμποροι λοιπόν των εταιριών ενοικίασης ελέγχουν τις οδοντοστοιχίες των υποψήφιων εργατών υποβάλλοντάς τους σε ψυχοτεχνικά τεστ, ερωτηματολόγια προσωπικότητας και συνεντεύξεις με ειδικούς ψυχολόγους εγκαθιδρύοντας τις σύγχρονες μορφές πειθαρχίας και εκμετάλλευσης. Πατεντάρουν και δημιουργούν τις σύγχρονες τράπεζες ανθρώπινου δυναμικού. Η ποιοτική διαφορά με τα τυπικά αφεντικά είναι ότι οι δουλέμποροι των εταιρειών «εξεύρεσης εργατών» απογυμνώνουν τους εργάτες από κάθε υλική υπόσταση και κωδικοποιούν τις γνώσεις, την επινοητικότητα, τις γλωσσικές και κοινωνικές δεξιότητες, τα στοιχεία της προσωπικότητας μετατρέποντάς τα σε αποστειρωμένα πακέτα χρόνου. Θέλουν να μας πείσουν ότι οι εργάτες είναι απλά ανταλλάξιμα πακέτα χρόνου, χωρίς δικαιώματα ανά πάσα στιγμή διαθέσιμοι στην προσταγή της εργασίας. Έπειτα έρχονται οι επιχειρήσεις οι οποίες νοικιάζουν, αγοράζουν ή δανείζονται αυτά τα πακέτα χρόνου από τις εταιρίες ενοικίασης χωρίς καμία ευθύνη για την ασφάλιση, την υγεία και τη συνταξιοδότηση των εργαζομένων. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικά που αποκτά η επισφαλειοποίηση της εργασίας μέσα από την ενοικίαση είναι ότι τα αποεδαφικοποιημένα απρόσωπα αφεντικά των εταιριών ενοικίασης απονοηματοδοτούν την εργατική δύναμη, ληστεύουν τον χρόνο των εργατών και τους αντιμετωπίζουν σαν εμπόρευμα με την μορφή του αυτοαπασχολούμενου, του εξωτερικού συνεργάτη, του freelancer. Το όραμα του αυτοδημιούργητου μικροεπιχειρηματία – μικροαφεντικού που «θα βρει την άκρη» και «θα πιάσει την καλή» της δεκαετίας του ‘80 και του ‘90, μετατρέπεται 20 χρόνια μετά στο κοινωνικό εφιάλτη του αυτοαπασχολούμενου σκλάβου που παρακαλεί τους νταβατζήδες των εταιριών ενοικίασης για μια έστω και κακοπληρωμένη προσωρινή θεσούλα εργασίας. Μια νέα λοιπόν διαδικασία μαζικής προλεταριοποίησης πραγματοποιείται καθώς οι νοικιαζόμενοι εργάτες φοβισμένοι, κακοπληρωμένοι με ισχυρά αισθήματα υπαρξιακής αδυναμίας, χωρίς νομικά κατοχυρωμένα δικαιώματα, με πλήρη απαγόρευση συλλογής διαπραγμάτευσης βιώνουν τον αποκλεισμό κάθε πολιτικής δράσης. Εμείς χωρίς να νοσταλγούμε την σταθερή εργασία του κράτους πρόνοιας, αλλά επιδιώκοντας να αρθρωθεί πολιτικά η βιωμένη εμπειρία της επισφάλειας δε μας μένει παρά να προτείνουμε, ως ελάχιστη ένδειξη αλληλεγγύης στις αδερφές και αδερφούς ενοικιαζόμενους, μαζικές επιθέσεις στα δουλεμπορικά γραφεία ενοικίασης εργαζόμενων. Και γιατί όχι, να επαναφέρουμε με αυτοοργανωμένους συλλογικούς τρόπους την αποχή, την απαλλοτρίωση, το σαμποτάζ, την άρνηση της εργασίας, τα από τα κάτω ταμεία αλληλεγγύης των εργαζομένων και άλλους ωραίους δρόμους εξόδου από το καπιταλιστικό σύστημα κυριαρχίας. 1. www.adeho.gr επισκεφτείτε το website της ADEHO, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες προώθησης ανθρώπινου δυναμικού, αποτελεί την σίγουρη απάντηση στο άγχος σας για επαγγελματική αποκατάσταση. (Μεταστροφή του γνωστού κολοσσού επινοικίασης εργαζομένων adecco) 2. Η ενοικίαση εργαζόμενων ξεκίνησε τη δεκαετία του ‘90 στο ποδόσφαιρο και το μπάσκετ. Όλοι έχουμε ακούσει ότι ο τάδε παίχτης δόθηκε δανεικός από τη μια ΠΑΕ ή ΚΑΕ σε μια άλλη, ή δόθηκε ως αντάλλαγμα και η ομάδα στην οποία παραχωρήθηκε με την σειρά της τον δάνεισε σε κάποια άλλη κτλ. Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων εκθειάζει το εργασιακό μοντέλο που υπάρχει στον χώρο του αθλητισμού και ζητάει επιτακτικά την κατάργηση των συμβάσεων και την εδραίωση των ελεύθερων ατομικών διαπραγματεύσεων κατά τα πρότυπα των αθλητών. 3. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ΗΕLΕΧΡRΟ (θυγατρική επιχείρηση ενοικίασης εργαζομένων της κρατικής ΗΕLΕΧΡΟ) η οποία είχε εκτεθεί πέρυσι, όταν βγήκαν στη δημοσιότητα τιμολόγιο που κοστολογούσε με διαφορετικές τιμές τα «εμφανίσιμα» ή «ιδιαίτερα εμφανίσιμα» promo girls που παρείχε. 4. Οι εταιρίες ενοικίασης εργαζομένων αυτοαποκαλούνται αλαζονικά ως «οι παγκόσμιες ηγετικές δυνάμεις στο χώρο της εργασίας». Πραγματοποιούν ημερίδες και έρευνες του τύπου «ανθρώπινο δυναμικό χωρίς σύνορα», «έλλειψη ταλέντων 2008» με τις οποίες αποκαλύπτουν ότι 47% των εργοδοτών στην Ελλάδα δυσκολεύεται να καλύψει τις θέσεις εργασίας άρα έχει ανάγκη τους δουλέμπορος – μεσάζοντες και το 87% των ελλήνων διατίθεται να αλλάξει πόλη η χώρα για να βρει δουλειά. Αυτοπαρουσιάζονται μάλιστα ως ανθρωποκεντρικές εταιρίες που λειτουργούν με βάση την πολιτική των ίσων ευκαιριών αντιμετωπίζοντας το κάθε άτομο με βάση τις δυνατότητές του, ανεξάρτητα από το φύλο την εθνικότητα, και το σεξουαλικό του προσανατολισμό. Τέλος οι πιο ευαίσθητες από αυτές αποθαρρύνουν τους υποψήφιους εργαζόμενους να βρουν δουλειά σε επιχειρήσεις που βλάπτουν το περιβάλλον ή την κοινωνία ! 5. περίπου 15 εκ. εργαζόμενοι την Ε.Ε. βρίσκονται υπό καθεστώς ενοικίασης. Οι σημαντικότερες εταιρίες ενοικίασης εργαζομένων στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα είναι οι παρακάτω: - Adecco Ελβετικός όμιλος διαθέτει 6.600 γραφεία σε 70 χώρες, ενοικιάζει 750.000 εργαζόμενους σε 350.000 εταιρίες και πραγματοποιεί 20,4 δις ευρώ ετήσιο κύκλος εργασιών (στην Ελλάδα ενοικιάζει πάνω από 10.000 εργαζόμενους) - Manpower από τις ΗΠΑ διαθέτει 4.500 γραφεία σε 80 χώρες, ενοικιάζει 500.000 εργαζόμενους σε 300.000 εταιρίες (στην Ελλάδα ενοικιάζει πάνω από 10.000 εργαζόμενους σε 2.000 εργοδότες) - Select Θυγατρική στην Ελλάδα του ολλανδικού και δανέζικου ομίλου Randstad – Vedior που διαθέτει 5.300 γραφεία σε 50 χώρες, ενοικιάζοντας εργαζόμενους σε 35.000 επιχειρήσεις και πραγματοποιώντας 17,3 δις ευρώ ετήσιο κύκλος εργασιών (στην Ελλάδα ενοικιάζει πάνω από 1000 εργαζόμενους) - ISS ιδρύθηκε στη Δανία το 1901 και διαθέτει γραφεία σε 44 χώρες και ενοικιάζει 440.000 εργαζόμενους (στην Ελλάδα ενοικιάζει 900 εργαζόμενους) - άλλες εταιρίες ενοικίασης εργαζομένων: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Α.Ε., BOYDEN Global Search, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Α.Ε., DRM STYLIANOY SA, ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΕ, EXCEED CONSULTING, EX-SALES CONSULTANCY, JOB CENTRES HELLAS SA, JOBQUEST AE, KPMG, κ.α.

βιβλιογραφία

1. Γ. Κουζής: Εργασιακές σχέσεις και ευρωπαϊκή ενοποίηση – Ευελιξία και απορρύθμιση ή αναβάθμιση της εργασίας; Μελέτες – 14, Αθήνα 2001

2.http://noikiasmenoi-ergazomenoi.blogspot.com/ το blog των νοικιαζόμενων εργαζομένων στην Αθήνα

ΣΕ ΠΑΙΡΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΚΙΝΗΤΟ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΝΟΥΜΕ ΚΑΙΡΟ…

Λίγα λόγια για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών και τη μάχη που διεξάγεται σήμερα σε αυτές

VODAFONE: Εταιρεία-μαμούθ στην κινητή τηλεφωνία με μια παγκόσμια αγορά αξίας περίπου 75 δισ. ευρώ (Ιούνιος 2008). Έχει παρουσία σε 25 χώρες και μέσω άλλων εταιρικών δικτύων σε 42 επιπλέον χώρες.

Στις 31 Μαρτίου 2008 ανακοίνωσε ότι είχε 260 εκατομμύρια πελάτες σε 5 ηπείρους. Με αυτό το νούμερο είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία κινητών τηλεπικοινωνιών στον κόσμο πίσω από τη China Mobile. Πρόσφατα πέτυχε νέο ρεκόρ κερδών (περίπου 13,5 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2007). Απασχολεί παγκόσμια πάνω από 55.000 εργαζομένους. Στην Ελλάδα διατηρεί 5,54 εκατομμύρια συνδέσεις (και κάμποσες «κρυφές», αν θυμάστε το σκάνδαλο των υποκλοπών την άνοιξη του 2006). Απασχολεί περίπου 2800 άτομα.

Μέχρι πριν λίγο καιρό.

Καθότι τον Ιούλη αποφάσισε να βάλει μπροστά μια διαδικασία μείωσης του προσωπικού κατά 300 άτομα, «για να μειωθεί το λειτουργικό κόστος». Με τη μορφή της «οικειοθελούς αποχώρησης» πίεσε πολλούς εργαζομένους να δηλώσουν παραίτηση. Περίπου 100 άτομα απολύθηκαν – «παραιτήθηκαν» τον Ιούλη και άλλα τόσα ακούστηκαν για τον Αύγουστο. Αρχικά, πολλοί εργαζόμενοι αρνήθηκαν να υπογράψουν απόλυση ή παραίτηση. Σημαντική ήταν η αντίσταση των τεχνικών δικτύου, τους οποίους ήθελαν να περάσουν στην εταιρεία-εργολάβο Kintec. Πρόκειται για τη γνωστή πια μέθοδο του outsourcing, δηλαδή της ανάθεσης ολόκληρων τμημάτων μιας επιχείρησης σε εξωτερικό εργολάβο, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να βρίσκονται σε καθεστώς επισφάλειας, να δουλεύουν για την Α εταιρεία αλλά να έχουν τη Β εταιρεία για εργοδότη. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν σθεναρά και με την ανακοίνωση της ίδρυσης επιχειρησιακού σωματείο στην εταιρεία (σωματείο που είχε φτιαχτεί κρυφά εδώ και μήνες) η εταιρεία ανέβαλε προσωρινά τα σχέδια της. Όμως η κατάληξη δεν ήταν ευτυχής. Μετά από αφόρητες πιέσεις και απολύσεις όσων δεν συμφωνούσαν, η μεταφορά στην Kintec έλαβε χώρα, αποδυναμώνοντας το νέο σωματείο αφού έφυγαν και ιδρυτικά μέλη.

Η αντίσταση πάντως μέσα στη VODAFONE συνεχίζεται. Και οι εργαζόμενοι έχουν κερδίσει πολύτιμη εμπειρία με όσα έχουν συμβεί…

WIND: Δίνοντας 30 δις. δραχμές το 1993, η WIND (τότε TELESTET) έκανε τη μεγαλύτερη ίσως μεταπολεμική επένδυση στην Ελλάδα αγοράζοντας πρώτη την άδεια για τη δημιουργία δικτύου κινητής τηλεφωνίας. Το 2005 η εταιρεία (ως ΤΙΜ) πουλήθηκε σε ξένους επενδυτικούς οίκους και η αξία της συνολικά υπολογίστηκε σε 1,6 δις. ευρώ. Τη διαδικασία πώλησης ακολούθησε μια σειρά απολύσεων που δεν έμεινε αναπάντητη από τους εργαζομένους.

Το καλοκαίρι του 2005 ιδρύεται επιχειρησιακό σωματείο. Το φθινόπωρο του 2006 ξεκινά αγώνας για να υπογραφτεί η πρώτη συλλογική σύμβαση στη WIND. Αυτό επιτυγχάνεται το καλοκαίρι του 2007 με μεγάλα οφέλη για τους 1300 περίπου εργαζόμενους. Τον Απρίλιο του 2008 ξεκινά η διαδικασία υπογραφής νέας συλλογικής σύμβασης. Αυτή τη φορά η εταιρεία είναι πιο καλά προετοιμασμένη. Κωλυσιεργεί τις διαδικασίες και επιτίθεται σε όσους εργαζόμενους διεκδικούν. Μηνύει μέλος του Δ.Σ. του Σωματείου (μέσω ενός στελέχους της για να το παρουσιάσει ως προσωπική υπόθεση) και με διάφορα προσχήματα απολύει εργαζομένους, ακόμα και με πολυετή υπηρεσία (όπως τον Ιούλη απέλυσε τεχνικό που αγωνιζόταν και για τον οποίο ξεσηκώθηκαν αυθόρμητα οι συνάδελφοι του). Αυτή τη στιγμή ο αγώνας στη WIND για να υπογραφτεί εκ νέου η συλλογική σύμβαση και για να προστατευτούν οι εργαζόμενοι συνεχίζεται. Η εταιρεία που έχει κάνει τις 6μηνες συμβάσεις καθεστώς έχει πια να αντιμετωπίσει ανθρώπους που διεκδικούν…

TELEPERFORMANCE: Άγνωστη στους περισσότερους εταιρεία, αποτελεί στην ουσία έναν διεθνή κολοσσό που από το 1978 προσφέρει υπηρεσίες (outsourcing) σε άλλες εταιρίες τηλεπικοινωνίας (και όχι μόνο). Σήμερα έχει 281 τηλεφωνικά κέντρα σε 45 χώρες σε όλο τον κόσμο και περισσότερους από 83.000 εργαζομένους. Στην Ελλάδα δραστηριοποιείται από το 1989 με 4 τηλεφωνικά κέντρα, 3 σε Αθήνα και 1 στη Θεσσαλονίκη. Απασχολεί περισσότερα από 2000 άτομα, κυρίως νέους που δουλεύουν με προσωρινές συμβάσεις (ακόμα και τους ενός μήνα). Πολλοί από αυτούς συμμετείχαν στις πρόσφατες απεργίες για το Ασφαλιστικό και αυτό δεν το χώνεψε η εταιρεία. Τον Ιούνη απέλυσε έναν εργαζόμενο που αγωνιζόταν. Δημιουργήθηκε πρωτοβουλία αγώνα και έγιναν παραστάσεις διαμαρτυρίας έξω από την εταιρεία τον Ιούλη. Η επιθεώρηση εργασίας ζήτησε την επαναπρόσληψη του απολυθέντα. Αυτή δεν έχει γίνει ακόμα, η εταιρεία την αρνείται, και ο αγώνας συνεχίζεται…

Οι συγκεκριμένες εταιρείες τηλεπικοινωνιών είναι απλά η κορυφή στο παγόβουνο της επισφαλούς εργασίας

Χιλιάδες εταιρείες, από μεγάλες και επώνυμες όπως το IKEA, τα McDonald’s ή ο ΟΤΕ, μέχρι μικρές και ανώνυμες όπως τα σουβλατζίδικα της γειτονιάς μας, προωθούν τις επισφαλείς σχέσεις/συνθήκες εργασίας: τις ωρομισθίες, τις προσωρινές συμβάσεις, την ανασφάλιστη εργασία, την ενοικίαση/δανεισμό εργαζομένων κ.α. Και πάνω απ’ όλα προωθούν τη φίμωση όσων τολμήσουν να υψώσουν φωνή. Πάντα με την αρωγή του Κράτους, που σαν εργοδότης κάνει ακριβώς τα ίδια… (ποιος άλλωστε δεν γνωρίζει τα περιβόητα προγράμματα Stage, όπου οι εργαζόμενοι δουλεύουν χωρίς ένσημα…)

Με αυτά και αυτά που συμβαίνουν γύρω μας έχει διαμορφώθει ένα νέο τοπίο στην αγορά εργασίας. Ένα τοπίο όπου δεν βρίσκεται απλά σε αμφισβήτηση το μοντέλο της σταθερής 8ωρης εργασίας. Αμφισβητούνται και μεταλλάσονται μια σωρεία πραγμάτων: από τα δικαιώματα των εργαζομένων ως το περιεχόμενο των αγώνων μας, από το ρόλο των συνδικάτων ως τη δομή τους, από τις καθημερινές προσδοκίες των ανθρώπων ως το μοντέλο ζωής που τελικά ακολουθούν.

Όπως φανερώνουν πάντως οι μάχες στις εταιρείες τηλεπικοινωνιών που προαναφέρθηκαν, σε αυτό το νέο τοπίο έχουν ήδη αρχίσει οι άνθρωποι να απαντούν. Και αυτό το άρθρο έχει ως σκοπό, όχι μόνο να σας ενημερώσει για τις μάχες που δίνονται, αλλά και να θυμίσει ότι

όσοι αγωνίζονται δεν είναι μόνοι.

Αλληλεγγύη στους αγωνιζόμενους /ες

των τηλεπικοινωνιών!